HES NEDİR..?   

HES su gücünden faydalanarak enerji elde etmek için akarsulara kurulan Hidroelektrik Enerji Santrali nin kısaltılmışıdır.Hidroelektrik enerji hızla akan suyun enerjisiyle döndürülen elektrik jeneratörlerinden elde edilen elektriktir.Hidroelektrik enerji satralleri içme,kullanma ya da sanayi suyu sağlamak amacıyla ırmakların önü kesilerek oluşturulan baraj göllerinde kurulmaktadır.Hidroelektrik santralin ana bölümleri cebri borular,hidrolik türbinler, jeneratörler,transformatörler ile su akışını ve elektrik enerjisi dağıtımını denetleyen yardımcı donanımlardır.Cebri borular suyu aşağıya doğru türbinlere ileten büyük borular ya da tünellerdir.Türbinler,akan suyun hidrolik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinalardır.Transformatörler üreteçlerden elde edilen alternatif gerilimi uzak mesafelere iletmek üzere çok yüksek gerilim değerlerine yükseltmekte kullanılır.

HES’in FAYDALARI:

1. Avrupa Birliği ve UNESCO tarafından çevre dostu oluşu nedeniyle desteklenen küçük ve orta ölçekli işletmeler olan nehir tipi santrallerin özellikle kırsal kesimde istihdam olanakları ve kırsal kalkınma üzerinde olumlu etkileri vardır. İrili ufaklı bu projelerin hayata geçirilmesi kırsal kalkınma sorunun çözümüne büyük katkı sağlayacaktır.

2. Özellikle yörede yaşayan veya o yörede doğmuş insanların veya ilgili kurumların öncülük ettiği projelerin, yöre ekonomisine uzun vadede büyük faydalar sağlayacağı, dışarıya karşı bağımlılığı azaltacağı ve kronikleşmiş sorunları çözeceği aşikârdır.

3. Çevresel atık ve kirlilik söz konu değildir. Çevreye uyumlu, temiz, yenilenebilir, yüksek verimli (% 90’ın üzerinde), yakıt gideri olmayan, uzun ömürlü (200 yıl), yatırımı geri ödeme süresi kısa (5-10 yıl), işletme gideri çok düşük, dışa bağımlı olmayan yerli bir kaynaktır.

4. Boşa akan suların değerlendirilmesi mümkün olacaktır.

5. Maliyet, arz güvenliği, yerli kaynak olması, çevreye uygunluğu açısından da değerlendirildiğinde önemli faydaları bulunmaktadır.

6.Hidroelektrik santrali işletmeciliğinin getireceği ekonomik bağımsızlık sayesinde dışa bağımlılık azalmış olacaktır.

HES’in ZARARLARI :

1. Hidroelektrik santralin çalışması için suyunun kullanılacağı derelerdeki doğal hayatın devamı üzerinde zararlar söz konusu olabilir. Bu zararlar derelere yeterli ‘can suyu’ bırakılması ve etkin-yerinde denetim ile giderilebilir.

2. Santral inşası çalışmalarının çevresel tahribata yol açması ve çevreye gerekli özenin gösterilmemesinin yol açacağı tahribat sorunları gündeme gelebilir. Özellikle derenin bir yerden başka bir yere akıtılması için kanalların yapılması esnasında ormanların tahrip edilmesi riski bulunmaktadır.

3. Sulama amacıyla kullanılan dere sularından bu amaçla faydalanma imkânının sınırlandırılmasının veya tamamen ortadan kalkmasının, yöredeki tarımsal üretime olumsuz etkileri olacaktır.

4. Yöre insanının HES’lerin faydaları ve zararları ile ilgili eksik ve yanlış bilgilendirilmesi neticesine oluşacak tepkilerin yol açacağı olumsuz durumlar da dikkate alınmalıdır.

5. Devletin alım garantisi nedeniyle oldukça cazip olan hidroelektrik santral işletmeciliğinin çok sayıda faaliyete geçmesinin, çevresel etki açısından yöreye olumsuz etkileri olacaktır.

6.Hastalıklarda artışlar yaşanabilme olasılığı yüksek.

7.Barajlarda meydana gelecek buharlaşmadan dolayı topraktaki tuzluluk oranı artacak verimli tarım arazilerimizi yavaş yavaş yok edeceğiz.

8.Sismik hareketlerde ve erezyon, sel gibi doğa olaylarında olası bir artış söz konusu.

Yazı : Üniversite öğrencisinin araştırma tezi dir.

Bu konuda düşüncelerinizi kısa mesajla belirtmenizi yada üye iseniz ankete oy vermenizi rica ediyoruz.